terug naar de NBDS
Spoorzoeken
D
e aanleg van de uitgraving door het "Hochwald" tussen Uedem en Labbeck vergde van de NBDS een enorme investering. Omdat de locomotieven in die tijd nog vrij zwak waren, moest men steile hellingen in een sneltreintraject als dat van de NBDS in ieder geval vermijden. Om de heuvels heen rijden was geen oplossing, want dat zou de reistijd ook verlengd hebben. Er bleef dus geen andere oplossing als zich door de heuvels van het Hochwald heen te graven en zo de hellingen in het traject tot een minimum te beperken. Op de plaats van de doorsteek lag het maaiveld op een hoogte van ca. 60 tot 70 m boven NAP. In Uedemerbruch en Xanten lag het niveau van de spoorlijn op slechts 20 tot 22 m boven NAP. Het hoogste punt van het traject in de uitgraving lag nabij de Villa Reichswald op een hoogte van ca. 47
m. Om dit hoogteverschil van 25 m te kunnen overwinnen werden er ten westen en ten oosten van de heuvelrug enorme aarden opritten - spoordijken -
aangelegd. Ondanks deze imposante grondwerken kon men een maximale helling van het traject van 10 promille niet vermijden. De spoordijken en de doorsteek van de heuvelrug "Hochwald" zijn tot op heden vrijwel geheel behouden gebleven en worden als wandelpad en/of ruiterpad gebruikt. Op de plek van de foto wordt het oude tracé als ruiterpad gebruikt. Onze blik gaat hier naar het westen, naar Uedemerfeld. Hier ter plaatse is het kunstmatig aangelegde dal lang niet meer zo diep als bij de Villa Reichswald.
B
rug over de insnijding bij Villa Reichswald. De foto is in zuidelijke richting genomen. Op de voorgrond loopt het wandelpad van Labbeck naar Uedemerbruch van links naar rechts. Het stuk van het spoortraject onder de brug is dichtgegroeid en niet begaanbaar.
De brug zelf schijnt mij een constructie uit de jaren zestig van de vorige eeuw te zijn.
D
e Villa Reichswald - het voormalige vakantiehotel van de NBDS - is tegenwoordig nog als café-restaurant in bedrijf. Vanaf het terras en de parkeerplaats kan men het panorama over het dieper gelegen gedeelte van de Niederrhein met de stad Xanten genieten.
D
oorsteek door de spoordijk bij Uedemerbruch. Boven op de dam bevond zich op deze plaats de halte Uedemerbruch met een houten
wachthuisje.
D
oorsteek van de spoordijk bij Uedemerbruch.
D
e voormalige halte Uedemerfeld. Als aandenken aan de spoorweg heeft de gemeente Uedem hier een houten wachthuisje in de stijl van het oorspronkelijk gebouwtje opgesteld. Hier lag eens een inhaalspoor.
E
venals in Uedemerfeld staat in Uedemerbruch een wachthuisje en ligt er een stukje spoor. Het bordje P (Pfeifen = fluiten) is door vandalen omgetrokken.
D
e posten en baanwachters-
huisjes langs het spoor van de NBDS zijn zeer in trek als woonhuis. Deze laatste post voor Xanten wordt juist weer bewoonbaar gemaakt (6-99).
B
ehalve als ruiterpad dient tegenwoordig een gedeelte van het tracé als wandelweg. Tussen Villa Reichswald en Xanten loopt de Europese wandelweg E8 voor een groot gedeelte over de oude spoordijk.
B
oemeltrein met locomotief uit de serie 215 verlaat Xanten op weg naar Duisburg. Het huidige en enige station van Xanten is niet het voormalige Station van de NBDS. Dat lag ca. 800 m verder naar het westen en werd ook "Xanten West" of "Xanten SS" genoemd. Behalve de straatnaam "Boxtelstraße" is er ter plekke niets meer wat aan de NBDS herinnert. Tegenwoordig rijden hier dieseltreinstellen van het type "Talent".
I
nsnijding van het Landschap tussen Xanten en Birten. De lijn Duisburg - Xanten(-Kleef) en de spoorlijn Boxtel - Wesel liepen op dit stuk van het traject parallel. De NBDS lijn lag ten westen (op de foto links) van de lijn Krefeld-Xanten. Het witte huis op de foto was eens post No.81 van de NBDS. Het NBDS spoor verliep dus op de foto links van dit huis in een iets minder diepe ingraving, die men vandaag de dag nog in het Landschap en op de topografische kaart kan zien. Een stuk verderop, ten zuiden van Birten kruisten beide lijnen en boog de spoorlijn Boxtel - Wesel naar het oosten af.
L
ange rechte rijen bomen en struikgewas in het landschap markeren het oorspronkelijk verloop van de sinds lang verdwenen spoorlijn. Opname gemaakt bij het gehucht Eppinghoven tussen Birten en Menzelen. Rechts op de achtergrond ligt het plaatsje Menzelen.
E
en paar parallelle scheuren in het asfalt van een klein binnenwegje zijn het bewijs dat er inderdaad ooit rails gelegen hebben. Rechts van de straat staat een lichtblauw huisje. Is het een baanwachtershuis? En inderdaad het is zonder twijfel als NBDS baanwachterswoning te identificeren. Het dak is omgebouwd, er wordt net een schuurtje aangebouwd, maar het geheel kan zijn afkomst niet verloochenen.
A
an de andere kant van de weg ligt in de schaduw van een oude plataan het station van Menzelen. Het is een kopie van het station Liempde. Het is verbouwd, het dak veranderd en het perron is verdwenen maar het gedeelte op de foto is nog origineel en in een zeer goede toestand.
B
ij dit gebouw gaat het om een voormalige baanwachterswoning van de Köln Mindener Eisenbahn, later opgegaan in de Pruisische Staatsbaan. Het ligt aan het gemeenschappelijk met de NBDS gebruikte deeltraject tussen Büderich en Wesel van de spoorverbinding van Hamburg over Wesel en Venlo naar Parijs. Het op de foto voorste stuk van het gebouw is de oorspronkelijke post 43 van de
Pr. Staatsbaan. Het achterste stuk van het gebouw op de foto schijnt er later aangebouwd te zijn. Hier moeten de rails
gelegen hebben. Het gebouw stond dus in zekere zin "dwars" op de lijn.
V
oor je het weet sta je aan de Rijn. Na enkele honderden meters over de spoordijk gereden te zijn ligt links een van de forten van de vestingstad Wesel. Hier begint ook de brug. De gemetselde bogen zijn op een enkele uitzondering na nog geheel intact. De leuningen en de friezen zijn verdwenen. Het is nog steeds een imposant bouwwerk, dat lange tijd door de NBDS in medegebruik was.
T
erug naar Nederland. De laatste ritten op het traject Boxtel - Veghel werden op 28 Maart 2005 door de VSM gehouden. Hier ziet u hoe de 23071 met een lange trein genodigden het station Liempde nadert.
O
ok op 28-3-2005 kwam een Lightrail trein op weg van Boxtel naar Veghel in Schijndel voorbij. De bewoners van het voormalige station waren met spoorpetten, spiegelei en fluitjes uitgerust, om de trein waardig te begroeten.
N
iet ver van Veghel, aan de rand van het Industriegebied ligt dit eenzame huisje. Een kleine authentieke dus nog niet verbouwde baanwachterswoning van de NBDS.
© 1999 - 2006 Gerard Clemens (laatste update 19-07-2006)
